Anya Bergman

Procesy czarownic to jeden z najbardziej tragicznych i mrocznych okresów w historii Europy. Czas, w którym strach i przesądy prowadziły do prześladowań i śmieci niewinnych ludzi, ale także prowadziły do nich odmowa, upokorzenie.  Wówczas oskarżenia o czary stawały się narzędziem kontroli, a nawet zemsty. Autorka w powieści ,,Wiedźmy z Vardø"  zabiera czytelników do dalekich kresów Norwegii w XVII w. 

Zdecydowanie najmocniejszym aspektem książki „Wiedźmy z Vardø” są kreacje bohaterów. To postacie o  trudnych charakterach, z którymi nawet bliscy mają problem ze stworzeniem relacji opartej na poczuciu bezpieczeństwa i zaufania. Ich siła tkwi w  motywacjach, wyborów oraz determinacji. Autorka zdecydowała się przedstawić bohaterki z różnych kręgów kulturowych i społecznych. 

Jedną z nich jest Anna, wykształcona córka lekarza, obracająca się w arystokratycznych kręgach, ale świadoma warunków życia innych mieszkańców królestwa, dla których los nie był tak łaskawy.  To interesująca postać, ze względu na targające nią sprzeczności, osobiste ambicje i pewną lojalność. 

Owdowiała Zigri, pogrążona w swojej żałobie, podejmuje decyzje, które komplikują jej relacje z mieszkańcami wioski i córkami. Do tej pory żył w zgodzie z panującymi zasadami. Nawet ostrzegała innych przed decyzjami, które budziły wątpliwość wśród społeczności. Los jednak bywa przewrotny i nie raz jej siła charakteru oraz wyznawane wartości zostają wystawione próbę.

Są też takie postacie jak niewinna, dwunastoletnia Kristen, której historia szczególnie porusza. Za sprawą trudnych relacji i granicznych momentów, które podzieliły jej życie na ,,przed" i ,,po". Autorka nie odbiera jej dziecięcej wrażliwości, ale jednocześnie nie pozostawia jej biernej wobec dramatycznych wydarzeń rozgrywających się wokół. Kristen, mimo młodego wieku, ma swój własny akt gestu sprzeciwu i wiary. Podobnie jak wdowa Krog, która nie ma tak rozwiniętego wątku, ale mocno zapisuje się w tej książce poprzez swoją postawę. 

,,Wiedźmy z Vardø" Anya Bergman nie jest w klasycznym ujęciu  powieścią szkatułkową, ale ma niektóre jej cechy. W powieści bohaterowie często opowiadają folklorystyczne historie z elementami realizmu magicznego.  Pojawiają się także historie symboliczne oraz takie, które zapowiadają przyszłe wydarzenia. Są one umieszczone między rozdziałami i nie mają numeracji. Autorka zdecydowała się na narrację z perspektywy dwóch bohaterek: Anny i Ingebborg.

Anya Bergman w swojej powieści uwzględniła kulturę Saamów. Nie tylko przedstawiając ich wierzenia i zwyczaje, ale także sytuację w kraju, w którym nie są traktowani na równi z innymi obywatelami. Znaczącą rolę w tej historii odgrywa także religia, która tworzy normy społeczne i przewodzi, ale także stają się narzędziem w rękach podmiotów władzy. Naturalnie opowieść obnaża nadużycia systemu patriarchalnego oraz zakorzenioną mizoginię. Autorka jednak nie popada w skrajności i wśród męskich postaci są także pozytywni bohaterowie. 

Byłam bardzo ciekawa powieści ,,Wiedźmy z Vardø" Anya Bergman i choć finalnie jestem usatysfakcjonowana lekturą, to muszę przyznać, że nie jest to równa książka. Początek jest ciekawym wprowadzeniem, ale później lekko traci na tempie, by ponownie zaangażować w późniejszej części historii.  Autorka nie tylko zrekonstruowała realia epoki, ale także splata je z elementami lokalnego folkloru. Bergman tworzy dzięki temu powieść historyczną  w nurcie literatury feministycznej, która jest jednocześnie realistyczna i naznaczona subtelną magią.

Współpraca reklamowa (barter) wydawnictwo StoryLight by Insignis